Ngủ dậy bị sưng mí mắt, bọng mắt: nguyên nhân thường gặp và cách giảm nhanh

Ngủ dậy bị sưng mí mắt thường do dịch tích tụ quanh mắt trong lúc nằm, hay gặp sau khi ăn mặn, uống rượu bia, khóc trước khi ngủ, ngủ thiếu giấc hoặc nằm gối quá thấp. Chườm lạnh, kê gối cao vừa phải và giữ phòng ngủ sạch bụi giúp giảm sưng; sưng kèm đỏ, đau, ngứa nhiều hoặc kéo dài cần đi khám bác sĩ.

Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán. Sưng mí mắt kèm sốt, đau, đỏ lan rộng, giảm thị lực, phù chân hoặc tiểu ít cần đi khám sớm.

Vì sao ngủ dậy lại bị sưng mí mắt?

Da mí mắt rất mỏng, nên chỉ cần một lượng dịch nhỏ tích tụ cũng đủ làm mắt trông sưng, húp. Khi nằm phẳng nhiều giờ, dịch trong cơ thể không được trọng lực kéo xuống như lúc đứng, nên dễ đọng ở vùng mặt và mí mắt. Sau khi thức dậy và đi lại khoảng 30–60 phút, tình trạng này thường giảm dần.

Những nguyên nhân thường gặp là gì?

Cách giảm sưng mí mắt nhanh vào buổi sáng

Các cách đơn giản sau thường giúp mí mắt bớt sưng trong vòng 15–30 phút:

1. Chườm lạnh: bọc vài viên đá trong khăn sạch hoặc dùng khăn lạnh, chườm nhẹ 5–10 phút. Không áp đá trực tiếp lên da.
2. Ngồi dậy và vận động nhẹ: đứng dậy đi lại, rửa mặt nước mát giúp dịch lưu thông.
3. Uống một ly nước: cơ thể thiếu nước cũng có xu hướng giữ nước.
4. Massage nhẹ từ góc trong mắt ra thái dương bằng đầu ngón tay sạch, không day mạnh.
5. Không dụi mắt, vì dụi làm kích ứng và sưng hơn.

Kê gối thế nào để đỡ sưng mắt khi ngủ?

Nằm đầu hơi cao hơn tim giúp dịch ít dồn về mặt. Tuy vậy, chồng 2–3 chiếc gối làm cổ gập về trước, dễ gây ngủ dậy bị trật cổ. Cách kê hợp lý hơn:

• Dùng một gối có độ cao vừa giữ cổ thẳng với cột sống; người nằm nghiêng cần gối cao hơn người nằm ngửa.
• Nếu muốn nâng phần đầu, kê cao chân giường phía đầu thêm vài cm thay vì chồng gối.
• Hạn chế nằm sấp úp mặt vào gối, vì mặt bị ép và dịch dễ đọng ở mí mắt.

Gối nằm cao su lượn sóng Việt Nhật có hai mức cao 10cm và 12cm trên cùng một gối, giữ phom tốt hơn gối gòn nên ít xẹp dần trong đêm. Hướng dẫn chọn độ cao theo tư thế có trong bài tư thế ngủ và cách chọn gối.

Phòng ngủ có liên quan đến sưng mắt không?

Có, nếu nguyên nhân là dị ứng. Bụi, mạt bụi nhà và lông thú tích tụ ở ga, vỏ gối, nệm có thể làm mắt ngứa, chảy nước và sưng vào buổi sáng ở người cơ địa dị ứng. Một số việc nên làm:

Nệm có áo tháo giặt bằng khóa kéo như Natural hoặc Coolax giúp việc giữ bề mặt sạch dễ hơn. Nếu bạn nghi ngờ nệm có rệp hoặc côn trùng (vết đốt thành hàng, ngứa nhiều), xem bài nệm có rệp phải làm sao.

Sưng mí mắt khi nào cần đi khám?

Sưng mí mắt do thói quen sinh hoạt thường giảm sau vài giờ và không đau. Nên đi khám bác sĩ khi:

• Sưng kéo dài cả ngày, lặp lại nhiều ngày dù đã điều chỉnh ăn uống, giấc ngủ
• Mí mắt đỏ, nóng, đau, có cục hoặc chảy mủ
• Kèm mờ mắt, nhìn đôi, đau nhức trong mắt
• Kèm phù chân, phù mặt cả ngày, tiểu ít hoặc tiểu bọt
• Chỉ sưng một bên mắt và ngày càng nặng hơn

Tóm tắt

• Ngủ dậy bị sưng mí mắt thường do dịch đọng quanh mắt khi nằm, nặng hơn sau khi ăn mặn, uống rượu bia, khóc, ngủ thiếu.
• Giảm sưng nhanh: chườm lạnh 5–10 phút, rửa mặt nước mát, vận động nhẹ, không dụi mắt.
• Dùng một gối vừa độ cao, có thể kê cao đầu giường vài cm thay vì chồng nhiều gối; hạn chế nằm sấp.
• Giặt vỏ gối hằng tuần, hút bụi nệm định kỳ nếu bạn dễ dị ứng.
• Sưng đau, đỏ, kéo dài hoặc kèm phù chân, giảm thị lực cần đi khám.

Câu hỏi thường gặp

Ngủ nhiều có làm sưng mắt không?

Có thể. Ngủ quá lâu ở tư thế nằm phẳng cũng làm dịch đọng ở mặt nhiều hơn. Ngủ đủ và đều giờ giúp giảm bọng mắt buổi sáng; xem thêm ngủ bao nhiêu tiếng là đủ.

Trẻ em ngủ dậy bị sưng mí mắt có sao không?

Trẻ có thể sưng mắt sau khi khóc nhiều hoặc bị muỗi đốt. Nếu bé sưng mắt kèm sốt, đỏ, chảy dịch hoặc phù người, hãy đưa bé đi khám.

Đắp lát dưa leo, túi trà có giảm sưng mắt không?

Lát dưa leo hay túi trà để lạnh chủ yếu có tác dụng nhờ độ mát, tương tự khăn lạnh. Cần giữ sạch để tránh kích ứng mắt.