Mất ngủ nhiều ngày có sao không? Nguyên nhân và khi nào cần đi khám

Mất ngủ vài đêm do căng thẳng, lệch giờ hay đổi chỗ ngủ là chuyện nhiều người gặp và thường cải thiện khi nguyên nhân qua đi. Nhưng mất ngủ kéo dài nhiều tuần, khiến ban ngày mệt mỏi, khó tập trung, dễ cáu gắt thì không nên xem nhẹ. Bạn nên điều chỉnh thói quen ngủ ngay và đi khám nếu tình trạng không cải thiện, thay vì tự dùng thuốc ngủ.

Thế nào thì được gọi là mất ngủ?

Mất ngủ không chỉ là thức trắng cả đêm. Bạn có thể đang mất ngủ nếu thường xuyên gặp một trong các tình trạng sau:

• Khó vào giấc: nằm rất lâu mới ngủ được
• Hay thức giấc giữa đêm và khó ngủ lại
• Dậy quá sớm so với mong muốn, không ngủ tiếp được
• Ngủ đủ giờ nhưng dậy vẫn mệt, như chưa được nghỉ

Trong y khoa, mất ngủ thường được xem là mạn tính khi xảy ra ít nhất 3 đêm mỗi tuần và kéo dài từ 3 tháng trở lên, kèm ảnh hưởng đến sinh hoạt ban ngày. Việc chẩn đoán cụ thể cần bác sĩ.

Mất ngủ nhiều ngày ảnh hưởng thế nào?

Thiếu ngủ liên tục thường khiến bạn:

• Mệt mỏi, buồn ngủ ban ngày, giảm tập trung và trí nhớ
• Dễ cáu gắt, lo âu, tâm trạng thất thường
• Phản xạ chậm, dễ gặp nguy hiểm khi lái xe hoặc vận hành máy móc
• Làm việc, học tập kém hiệu quả

Nếu bạn chưa rõ mình cần ngủ bao nhiêu là đủ, bài ngủ bao nhiêu tiếng là đủ có thời lượng khuyến nghị theo từng độ tuổi.

Mất ngủ là do đâu?

Nguyên nhân thường đan xen nhiều yếu tố. Bảng dưới gom các nhóm hay gặp:

Tự cải thiện mất ngủ tại nhà thế nào?

Các bác sĩ thường bắt đầu bằng việc điều chỉnh thói quen ngủ. Bạn có thể thử trong 2–3 tuần:

1. Dậy cùng một giờ mỗi ngày, kể cả cuối tuần; đây là mốc quan trọng hơn giờ đi ngủ
2. Chỉ lên giường khi buồn ngủ; nếu nằm khoảng 20 phút không ngủ được, hãy ra khỏi giường làm việc nhẹ nhàng rồi quay lại
3. Dùng giường chỉ để ngủ, không làm việc hay lướt điện thoại trên giường
4. Ngủ trưa ngắn, khoảng 15–30 phút, xem bài ngủ trưa bao lâu là đủ
5. Ra ngoài trời buổi sáng, vận động nhẹ trong ngày nhưng tránh tập nặng sát giờ ngủ
6. Giữ phòng mát, tối và yên tĩnh: bài phòng ngủ bị hầm nóng có 10 cách làm mát

Nệm, gối có làm mất ngủ không?

Nệm không phải nguyên nhân phổ biến nhất, nhưng có thể góp phần. Bạn nên nghi ngờ chỗ nằm nếu:

• Ngủ ở nhà hay tỉnh giấc vì mỏi lưng, nhưng ngủ nơi khác lại ngon hơn
• Phải trở mình liên tục để tìm tư thế dễ chịu
• Nệm võng giữa, có chỗ lún hoặc bí nóng khiến lưng ra mồ hôi
• Bị người nằm cạnh đánh thức mỗi lần họ trở mình

Nếu nóng lưng là vấn đề chính, nệm cao su thiên nhiên có lỗ thoáng như Nệm Cao Su Coolax (mặt trên lỗ tròn, mặt dưới ô vuông, áo làm mát có khóa kéo) là một lựa chọn; cỡ 1m6 x 2m dày 15cm có giá 15.990.000₫. Cao su đàn hồi cũng ít truyền rung động khi người bên cạnh trở mình. Bạn có thể làm bài tư vấn chọn nệm để được gợi ý theo cân nặng và tư thế ngủ.

Nệm không chữa được mất ngủ do bệnh lý hay căng thẳng kéo dài, nên đừng kỳ vọng đổi nệm là hết mất ngủ.

Khi nào mất ngủ cần đi khám?

Hãy gặp bác sĩ nếu:

• Mất ngủ kéo dài trên vài tuần dù đã điều chỉnh thói quen
• Ban ngày buồn ngủ đến mức ảnh hưởng công việc, lái xe
• Ngáy to, người nằm cạnh thấy bạn có lúc ngừng thở khi ngủ
• Kèm buồn bã kéo dài, lo âu, mất hứng thú với mọi việc
• Mất ngủ do đau nhức, khó thở, trào ngược hoặc sau khi dùng thuốc mới

Không nên tự mua thuốc ngủ hay dùng thuốc của người khác.

Tóm tắt

• Mất ngủ vài đêm thường tạm thời; kéo dài nhiều tuần và ảnh hưởng ban ngày thì cần quan tâm
• Nguyên nhân hay gặp: căng thẳng, giờ giấc thất thường, cà phê, màn hình, phòng nóng ồn, chỗ nằm không hợp
• Bắt đầu bằng thói quen: dậy cùng giờ, chỉ lên giường khi buồn ngủ, ngủ trưa ngắn
• Nệm lún, bí nóng có thể góp phần nhưng không phải thuốc chữa mất ngủ
• Ngáy to ngưng thở, buồn bã kéo dài hoặc mất ngủ nhiều tuần: nên đi khám

Câu hỏi thường gặp

Mất ngủ 2–3 ngày liền có sao không?

Thường không nguy hiểm nếu có lý do rõ ràng như căng thẳng hay lệch giờ, và giấc ngủ trở lại khi lý do qua đi. Tránh lái xe đường dài khi đang rất buồn ngủ, và đừng cố ngủ bù quá nhiều vào ban ngày.

Mất ngủ có nên uống thuốc ngủ không?

Chỉ dùng khi bác sĩ kê đơn. Thuốc ngủ có thể gây phụ thuộc và tác dụng phụ; bác sĩ thường ưu tiên điều chỉnh thói quen ngủ trước.

Thức giấc lúc 2–3 giờ sáng rồi không ngủ lại được thì làm sao?

Không nên nhìn đồng hồ hay mở điện thoại. Nếu nằm khoảng 20 phút vẫn tỉnh, hãy dậy ngồi chỗ khác, đèn mờ, làm việc nhẹ cho đến khi buồn ngủ. Nếu tình trạng này lặp lại nhiều tuần, hãy đi khám. Bài ngủ hay bị giật mình có thêm các nguyên nhân làm giấc ngủ bị gián đoạn.