Ngủ hay bị giật mình: nguyên nhân thường gặp và cách cải thiện

Giật mình khi vừa chớm ngủ — cảm giác như hụt chân rồi bừng tỉnh — là hiện tượng rất nhiều người gặp và thường không nguy hiểm. Nó hay xuất hiện khi căng thẳng, thiếu ngủ hoặc dùng nhiều cà phê. Còn giật mình tỉnh giữa đêm thường do tiếng động, ánh sáng, nóng bức hoặc người nằm cạnh trở mình. Nếu giật mình kèm ngáy to, ngưng thở hay ảnh hưởng đến sinh hoạt ban ngày, hãy đi khám bác sĩ.

Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán của bác sĩ.

Giật mình khi chớm ngủ là gì?

Đây là những cơn co cơ ngắn, bất chợt xảy ra đúng lúc cơ thể chuyển từ thức sang ngủ. Nhiều người kèm cảm giác rơi, hụt chân hoặc thấy chớp sáng. Hiện tượng này thường thỉnh thoảng mới xảy ra và tự hết. Những yếu tố hay làm nó xuất hiện nhiều hơn:

• Căng thẳng, lo âu, suy nghĩ nhiều trước khi ngủ
• Thiếu ngủ, ngủ không đúng giờ
• Uống cà phê, trà đặc, nước tăng lực vào buổi chiều tối
• Tập thể dục cường độ cao sát giờ ngủ

Vì sao hay giật mình tỉnh giữa đêm?

Khác với giật mình lúc chớm ngủ, tỉnh giấc giữa đêm thường do môi trường:

• Tiếng ồn bất chợt: xe cộ, chó sủa, điện thoại báo tin nhắn
• Ánh sáng: đèn đường, đèn thiết bị điện tử
• Nóng bức, ngột ngạt: phòng bí, nệm và ga giữ nhiệt
• Người nằm cạnh trở mình: nệm truyền rung động nhiều khiến người còn lại bị đánh thức
• Mộng mị, ác mộng khi căng thẳng kéo dài

Làm sao để bớt giật mình khi ngủ?

1. Giữ giờ ngủ, giờ thức đều đặn, kể cả cuối tuần.
2. Hạn chế caffeine từ buổi chiều; không uống rượu bia để "dễ ngủ".
3. Thư giãn 30 phút trước khi ngủ: tắt màn hình, đọc sách, thở chậm, tắm nước ấm.
4. Tập thể dục đều nhưng không quá sát giờ ngủ.
5. Ghi lại điều đang lo ra giấy trước khi lên giường để đầu óc nhẹ hơn.

Xem thêm các thói quen hữu ích trong bài tầm quan trọng của giấc ngủ.

Phòng ngủ và nệm ảnh hưởng thế nào đến việc giật mình?

Một phòng ngủ tối, yên tĩnh và mát giúp giảm số lần tỉnh giấc. Với nệm, có ba điểm đáng chú ý:

• Nệm quá lún hoặc đã võng khiến bạn phải trở mình nhiều, dễ tỉnh. Xem nên nằm nệm cứng hay mềm.
• Nệm truyền rung động làm hai người ngủ chung đánh thức nhau. Nệm cao su thiên nhiên như Coolax đàn hồi, hấp thụ và phân tán chuyển động khá tốt.
• Gối không hợp khiến cổ mỏi, xoay trở liên tục. Xem cách chọn gối theo tư thế ngủ.

Nếu hai người ngủ chung trên nệm 1m6, nâng lên 1m8 cũng giúp mỗi người có thêm khoảng trống. Tham khảo giá Coolax 1m8 x 2m dày 15cm: 17.990.000₫, hoặc dòng foam Latex Gold giữ cột sống thẳng, bảo hành 12 năm, từ 2.440.000₫.

Khi nào giật mình khi ngủ cần đi khám?

Hãy gặp bác sĩ nếu bạn có một trong các dấu hiệu sau:

• Giật mình rất thường xuyên, nhiều lần mỗi đêm trong thời gian dài
• Ngáy to, người nằm cạnh thấy bạn có lúc ngừng thở
• Chân tay cử động liên tục khi ngủ hoặc khó chịu ở chân lúc nằm nghỉ
• Buồn ngủ, mệt mỏi, khó tập trung vào ban ngày
• Trẻ nhỏ giật mình kèm khóc thét, sốt hoặc biểu hiện bất thường — hãy hỏi bác sĩ nhi khoa

Tóm tắt

Giật mình khi chớm ngủ thường vô hại và liên quan đến căng thẳng, thiếu ngủ, caffeine. Tỉnh giấc giữa đêm hay do tiếng ồn, ánh sáng, nóng bức hoặc nệm truyền rung động. Điều chỉnh giờ ngủ, thói quen buổi tối và phòng ngủ là bước đầu tiên; nếu kèm ngáy to, ngưng thở hoặc mệt mỏi ban ngày, hãy đi khám.

Câu hỏi thường gặp

Ngủ hay bị giật mình có phải thiếu chất không?

Không nên tự kết luận. Giật mình có nhiều nguyên nhân; nếu xảy ra thường xuyên, hãy hỏi bác sĩ để được kiểm tra trước khi tự dùng thuốc hay thực phẩm bổ sung.

Đổi nệm có hết giật mình không?

Đổi nệm không chữa được nguyên nhân sức khỏe, nhưng nệm phẳng, thoáng, ít truyền rung động giúp giảm số lần tỉnh giấc do nóng hoặc do người nằm cạnh trở mình.

Trẻ nhỏ hay giật mình khi ngủ có sao không?

Trẻ nhỏ giật mình khi ngủ khá phổ biến. Nếu kèm sốt, khóc thét, bỏ bú hoặc bất thường khác, hãy đưa bé đi khám bác sĩ nhi khoa.