Ngủ dậy bị tê tay: nguyên nhân thường gặp, có phải do nệm và gối?

Ngủ dậy tê tay thường do tay bị đè, gập cổ tay hoặc gối, nệm làm vai bị ép. Cách tự kiểm tra, cách khắc phục và khi nào cần đi khám bác sĩ.
Ngủ dậy bị tê tay, hết sau vài phút cử động thường là do dây thần kinh hoặc mạch máu ở tay bị chèn ép trong lúc ngủ: nằm đè lên tay, gác tay qua đầu, gập cổ tay, hoặc gối và nệm không hợp làm vai bị ép. Nếu tê xảy ra gần như mỗi đêm, kéo dài, kèm yếu tay hoặc đau cổ, bạn nên đi khám bác sĩ vì có thể liên quan đến vấn đề ở cổ tay hoặc cột sống cổ.
Vì sao ngủ dậy lại bị tê tay?
Khi một vùng trên cánh tay, khuỷu tay hay cổ tay bị đè ép lâu, tín hiệu thần kinh truyền chậm lại, gây cảm giác tê rần, kiến bò. Khi bạn đổi tư thế, cảm giác này thường hết trong vài phút.
Các tư thế dễ gây tê tay nhất:
- Nằm nghiêng đè lên cánh tay phía dưới
- Gác tay lên đầu hoặc vòng tay dưới gối
- Gập cổ tay vào trong khi ngủ, nắm chặt tay
- Nằm sấp, tay đặt dưới ngực hoặc dưới mặt
- Gối đầu lên tay người bên cạnh
Nệm và gối ảnh hưởng thế nào đến tê tay?
Nệm và gối không trực tiếp gây bệnh, nhưng có thể làm việc chèn ép nặng hơn:
- Nệm quá cứng: khi nằm nghiêng, vai không lún xuống, toàn bộ sức nặng phần trên dồn vào vai và cánh tay phía dưới.
- Gối quá thấp: đầu nghiêng xuống, nhiều người vô thức kê tay dưới gối cho cao hơn.
- Gối quá cao: cổ bị gập, có thể gây mỏi cổ, vai và cảm giác tê lan xuống tay.
- Nệm đã lún: cơ thể nằm lệch, phải trở mình nhiều và dễ nằm đè tay.
Nếu bạn còn hay bị đau vai, đau cổ khi ngủ dậy, bài ngủ dậy bị đau lưng, đau cổ gáy có phải do nệm có thêm cách kiểm tra nệm và gối tại nhà.
Tê tay thế nào là do tư thế, thế nào cần đi khám?
Bảng dưới chỉ để tham khảo, không thay cho chẩn đoán của bác sĩ:
| Biểu hiện | Thường gặp do | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Tê một tay, hết sau vài phút cử động | Nằm đè tay, tư thế ngủ | Đổi tư thế, chỉnh gối |
| Tê khi nằm nghiêng một bên, đổi bên thì hết | Vai bị ép, nệm quá cứng | Kiểm tra độ cứng nệm, dùng gối ôm |
| Tê ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa, hay về đêm | Có thể liên quan cổ tay | Nên đi khám |
| Tê kèm đau cổ, lan từ vai xuống tay | Có thể liên quan cột sống cổ | Nên đi khám |
| Tê cả hai tay, hai chân, kéo dài cả ngày | Có thể có nguyên nhân toàn thân | Đi khám sớm |
| Tê kèm yếu tay, méo miệng, nói khó | Dấu hiệu khẩn cấp | Gọi cấp cứu ngay |
Làm gì để ngủ dậy không bị tê tay?
Hãy thử trong 1–2 tuần các thay đổi sau:
- Giữ tay ở phía trước người khi nằm nghiêng, không để tay bị đè dưới thân.
- Ôm một chiếc gối ôm để tay và vai phía trên có chỗ tựa, không đổ về trước. Gối ôm cao su dài 1m, đường kính 20cm, áo lưới thoáng.
- Chỉnh độ cao gối sao cho đầu và cổ thẳng hàng với cột sống. Người nằm nghiêng cần gối cao hơn người nằm ngửa. Gối cao su lượn sóng có hai mức cao 10cm và 12cm để bạn chọn phía vừa với mình.
- Không gác tay lên đầu, không kê tay dưới gối.
- Giữ cổ tay thẳng, tránh nắm chặt tay hay gập cổ tay khi ngủ.
- Xem lại nệm: nếu nệm quá cứng hoặc đã lún, hãy đọc nên nằm nệm cứng hay mềm và tư thế ngủ và cách chọn gối.
Người hay tê tay nên nằm nệm thế nào?
Người hay nằm nghiêng và bị tê tay thường hợp với nệm êm vừa, có lớp bề mặt giảm áp lực để vai lún nhẹ. Ví dụ nệm foam Latex Gold kết hợp foam mút D và lõi mút ép, giảm áp lực tại các điểm tiếp xúc, bảo hành 12 năm. Nếu cần nệm đàn hồi và bền lâu hơn, nhóm nệm cao su thiên nhiên bảo hành 15 năm và có 30 ngày ngủ thử tại nhà.
Chưa chắc nên chọn độ cứng nào? Làm bài tư vấn chọn nệm 4 câu hỏi để được gợi ý theo cân nặng và tư thế ngủ.
Tóm tắt
- Tê tay khi ngủ dậy, hết sau vài phút thường do tay bị đè ép trong lúc ngủ
- Nệm quá cứng, gối sai độ cao hoặc nệm lún có thể làm việc chèn ép nặng hơn
- Giữ tay phía trước, dùng gối ôm, chỉnh gối và giữ cổ tay thẳng
- Tê thường xuyên, kèm đau cổ, yếu tay hoặc tê cả hai bên: nên đi khám bác sĩ
Câu hỏi thường gặp
Ngủ dậy bị tê tay là bệnh gì?
Phần lớn trường hợp chỉ do tư thế ngủ. Nếu tê lặp lại hằng đêm, tập trung ở một số ngón tay hoặc kèm đau cổ, đó có thể là dấu hiệu của vấn đề ở cổ tay hoặc cột sống cổ; chỉ bác sĩ mới xác định được nguyên nhân.
Đổi nệm có hết tê tay không?
Nếu nguyên nhân là nệm quá cứng hoặc đã lún làm vai bị ép khi nằm nghiêng, đổi nệm phù hợp có thể giúp giảm tình trạng này. Nếu nguyên nhân là bệnh lý, nệm không thay được việc điều trị.
Nằm nghiêng bên nào để đỡ tê tay?
Hãy nằm nghiêng sang bên tay ít bị tê hơn và luân phiên đổi bên. Bài nằm nghiêng bên trái hay bên phải tốt hơn có thêm cách nằm nghiêng không đau vai.
Bài viết liên quan

Ngủ dậy bị sưng mí mắt, bọng mắt: nguyên nhân thường gặp và cách giảm nhanh
Ngủ dậy bị sưng mí mắt thường do ăn mặn, khóc, ngủ thiếu hoặc nằm gối quá thấp. Cách giảm sưng nhanh, cách kê gối, giữ phòng ngủ sạch bụi và khi nào cần đi khám.

Ngủ ngồi có hại không? Cách ngủ ngồi trên xe, ghế văn phòng đỡ mỏi cổ
Thỉnh thoảng ngủ ngồi trên xe, ghế văn phòng không có hại; ngủ ngồi thường xuyên dễ mỏi cổ, phù chân, ngủ không sâu. Cách ngủ ngồi đúng, khi nào cần đi khám.

Ngủ ngáy: nguyên nhân và cách ngủ bớt ngáy bằng tư thế, gối, thói quen
Ngủ ngáy do đường thở bị hẹp khi ngủ. Cách giảm ngáy bằng nằm nghiêng, gối vừa độ cao, tránh rượu bia; dấu hiệu ngưng thở khi ngủ cần đi khám.

Cách ngủ nhanh khi nằm mãi không ngủ được: 6 kỹ thuật thư giãn dễ làm
Cách ngủ nhanh: thở 4-7-8, thả lỏng cơ từng nhóm, quét cơ thể, nghĩ hình ảnh ngẫu nhiên, rời giường sau 20 phút. Có thật ngủ được trong 2 phút không?
